Dahilde İşleme İzin Belgesi (DİİB) ile Dahilde İşleme İzni (Dİİ) Arasındaki Farklar Nelerdir?

Türkiye Gümrük Mevzuatı çerçevesinde tanımlanan, ekonomik etkili bir Gümrük Rejimi olan Dahilde İşleme Rejimi kapsamında temel olarak iki çeşit izin sistemi bulunmaktadır.

Bunlar,

  • Dahilde İşleme İzni: Dİİ olarak kısaltılan dahilde işleme izni, ihraç amacıyla gümrük muafiyetli ithalata imkan sağlayan ve gümrük idaresince verilen izni tanımlamaktadır.
  • Dahilde İşleme İzin Belgesi: İhraç amacıyla gümrük muafiyetli ithalata ve/veya yurt içi alımlara imkan sağlayan ve Ekonomi Bakanlığınca düzenlenen belgeyi tanımlamaktadır.

Bugünkü yazımda, Dahilde İşleme Rejimi kapsamında kullanılabilecek olan Dahilde İşleme İzin Belgesi ve Dahilde İşleme izni arasındaki farkları açıklamaya çalışacağım.

Devam

Dahilde İşleme Rejimi (DİR) Nedir?

Günümüz ekonomik sisteminde, hemen hemen tüm ülkeler Dünya Ticaret Örgütü’ne (DTÖ) (WTO) üye olmuşlardır.

Dünya Ticaret Örgütü, uluslararası ticaretin önündeki engellerin olabildiğince azaltılması yoluyla Dünya ticaretini liberalleştirerek geliştirecek bir sistem üzerine çalışmakta, bu doğrultuda üyesi olduğu ülkelerin GATT olarak bilinen “Gümrük Tarifeleri ve Ticaret Genel Anlaşması”‘na taraf olmasını şart koşmaktadır.

Dünya Ticaret Örgütü kuralları çerçevesinde işleyen küresel mal ve hizmet hareketleri ile buna bağlı olarak hareket eden küresel sermaye, ülkelere ihracata dayalı büyüme stratejisi içeren liberal politikaları dayatmaktadır.

Özellikle Türkiye gibi ağırlıklı olarak emek yoğun ürün ihracatı yapan ülkelerin, ihracatta rekabetçi olabilmelerinin en önemli yolu ham maddeye Dünya piyasası fiyatlarından ulaşabilmesinden geçmektedir.

İşte, Dahilde İşleme Rejimi, Türkiye’deki ihracatçı firmaların ham maddelere veya yarı mamüllere olabildiğince rekabetçi fiyatlardan erişimine olanak sağlamak amacıyla geliştirilmiş bir sistemdir. DİR, sadece Türkiye tarafından değil, pek çok ülke tarafından da uygulanan bir sistemdir.

İngilizce’si “Inward Processing” veya “Inward Processing Regime” olan “Dahilde İşleme Rejimi” bugünkü yazımızın konusunu oluşturmaktadır.

Devam

Geçici İthalat Rejimi Nedir?

Geçici İthalat Rejimi, Türkiye Gümrük Mevzuatı çerçevesinde tanımlanmış olan 8 gümrük rejiminden birisidir.

Geçici İthalat Rejimi, Türkiye’ye belirli bir süre için getirilen, tüketilebilir olmayan eşyaların ithalatı esnasında tam muafiyet veya kısmi muafiyet sağlanarak, gümrük vergilerinden tamamen veya kısmen muaf olarak Türkiye Gümrük Sahası’na sokulması için kullanılan gümrük rejimine verilen isimdir.

Geçici ithalat ile yurda giriş yapan eşyaların, izin süresi bitmeden önce herhangi bir değişikliğe uğramaksızın yeniden ihracı veya gümrükçe kabul edilen diğer bir işleme tabii tutulması esastır. (Bir gümrük rejimine tabi tutulabilir, serbest bölgeye konulabilir, imha edilebilir veya gümrüğe terk edilebilir)

Geçici ithalat rejimi özellikle uluslararası taşımalarda kullanılan ekipmanların (konteyner vb..), fuarlarda sergilenecek ürünlerin yurda sokulması aşamasında kullanılmaktadır.

Devam

Export Customs Clearance Nedir?

Customs İngilizce ticari bir terim olup, temel anlamda, dış ticaret işlemlerinde “Gümrük” anlamında kullanılmaktadır.

Export Customs Clearance ise, yine İngilizce bir dış ticaret terimi olup, İhracat Gümrük İşlemleri’ni tanımlamak için kullanılmaktadır. Bana göre biraz daha yakın anlamı ile “İhracat Gümrüklemesi” olarak da kullanılabilir.

Günümüzde, genel olarak ülkeler ihracata dayalı kalkınma modelleri uyguladıkları için ihracat aşamasında her hangi bir gümrük vergisi uygulaması, istisna ürünler hariç olmak üzere, olmamaktadır.

İhracat gümrük prosedürleri olabildiğince basitleştirilmiş olup, düzgün çalışan, üretici ihracatçılar için süreç, kullanılan taşıma yöntemini göre küçük farklılıklar göstermekle beraber, şu şekilde ilerlemektedir:

Devam

Import Customs Clearance Nedir?

Customs, İngilizce bir dış ticaret terimi olup Gümrük anlamında kullanılmaktadır.

Bugünkü yazımızın başlığını oluşturan Import Customs Clearance terimi ise İthalat Gümrük İşlemleri’ni açıklamak için kullanılan bir tabirdir.

Ayrıca, günlük kullanımda ithalat yapan firmalarda “malın gümrüğü yapıldı mı” veya “mal gümrükten çekildi mi” şeklinde kullanılan cümlelerde açıklanmak istenen durumdur.

Export Customs Clearance başlığında İhracat Gümrük İşlemleri’ne dair yapmış olduğum açıklamalarda, bir dış ticaret işleminde kabaca ihracat ve ithalat olmak üzere iki farklı gümrük süreci olduğunu belirtmiştim.

Satıcının ülkesinden ürünlerin ihraç edilmesi aşamasında gerçekleştirilen gümrük işlemleri İhracat Gümrük İşlemleri (Export Customs Clearance) olarak adlandırılırken; alıcının ülkesine ürünlerin giriş yaparken tabii olacağı gümrük işlemleri ise İthalat Gümrük İşlemleri (Import Customs Clearance) olarak isimlendirilmektedir.

Günümüzde ülkeler bazı istisnalar hariç olmak üzere ihracat aşamasında gümrük vergileri uygulamaz iken; ithalat aşamasında ürünlerden gümrük vergisi alabilmektedirler.

Devam