Vesaik mukabili işlemlerde ödeme vadeli bir yapıya sahipse, ithalatçı üzerine bir poliçe düzenlenir.
Bu süreçte karşılaşılabilecek risklere karşı iki ana protesto türü bulunur: Poliçenin kabul edilmemesi durumunda “kabul etmeme protestosu“, poliçe kabul edilip belgeler teslim alındıktan sonra ödemenin yapılmaması durumunda ise “ödeme yapmama protestosu” devreye girer.
Zamanında çekilmeyen protestolar yasal hak kayıplarına yol açabileceğinden, banka talimat formlarındaki ilgili maddelerin doğru işaretlenmesi operasyonel bir zorunluluktur.
Vesaik mukabili işlemlerde (Cash Against Documents), ödemenin vadeli yapılması planlanıyorsa ihracatçı tarafından ithalatçı üzerine vadeli bir poliçe keşide edilir.
Bu poliçenin reddedilmesi veya vadesinde ödenmemesi durumunda yasal süreçlerin başlatılabilmesi için protesto mekanizması kullanılır.
Kabul Protestosu
Vesaik mukabili işlemlerde ödeme vadeli olacaksa ithalatçı üzerine vadeli poliçe düzenlenmektedir. Söz konusu poliçenin ithalatçı tarafından kabul edilmemesi durumunda çekilecek protesto, “kabul etmeme protestosu” olmaktadır.
Bu protesto, ithalatçının borcu resmen üstlenmekten kaçındığını kanıtlar.
Ödeme Protestosu
Vesaik mukabili işlemlerde ithalatçı vadeli poliçeyi kabul edip, belgeleri bankadan teslim aldıktan sonra poliçe vadesinde ödeme yapmazsa bu durumda “ödeme yapmama protestosu” çekilir.
Belgeler teslim edildiği için mallar üzerindeki tasarruf yetkisi ithalatçıya geçmiş olsa da, bu protesto sayesinde hukuki takip başlatılabilir.
Hak Kaybı ve Talimatların Önemi
Protesto süreci, poliçe hukukunun katı kurallarına tabidir.
Zamanında çekilmeyen protestolar hak kaybına yol açacağı için bankaya verilen vesaik teslim talimat formlarında bu maddelerin dikkatle işaretlenmesi büyük önem arz eder.
İhracatçının protesto talimatı vermediği durumlarda, banka herhangi bir yasal girişimde bulunmakla yükümlü değildir.
ÖZGÜR EKER (CDCS)
Akreditif Danışmanlık ve Eğitim Hizmetleri