Akreditif Nedir?

Akreditif en genel anlatımı ile dış ticarette kullanılan bir ödeme yöntemidir. Dış ticarette kullanılan ödeme yöntemleri, ihracatçı ve ithalatçı bakımından değişik risk değerlerine sahiptirler. Ödeme yöntemlerinin ihracatçı ve ithalatçı için oluşturduğu risk değerleri Şekil 1 ‘de gösterilmektedir.

Şekil1 : Dış Ticarette Ödeme Yöntemleri ve Taşıdıkları Riskler

Örneğin peşin ödeme ithalatçı için en az güvenli ödeme yöntemi iken, ihracatçı için en güvenilir ödeme yöntemi konumundadır. Akreditif , ihracatçı ve ithalatçı açısından risklerin belirli ölçülerde sınırlandırıldığı bir ödeme yöntemidir. Akreditifin kabaca ne olduğunu anladıktan sonra kısaca tanımını yapalım.

Akreditif, adı ve tanımlanması nasıl olursa olsun , amir bankanın uygun bir ibrazı karşılayacağına ilişkin kesin yükümlülüğünü oluşturan dönülemez nitelikte herhangi bir düzenleme anlamına gelir. (UCP 600 madde 2 )

Yukarıdaki tanım Milletlerarası Ticaret Odasının ( ICC ) yayınlamış olduğu Akreditiflere İlişkin Birörnek Usuller ve Uygulama ( UCP 600 ) isimli yayınından alınmıştır.

Peki ICC ve UCP 600 nedir ?

Akreditifin hem ithalatçı hem de ihracatçı açısından diğer ödeme yöntemlerine göre bazı riskleri sınırlandırdığını daha önce belirtmiştik. Akreditif bunu ödeme işlemine aracılık yapan bankalara belirli sorumluluklar vererek sağlamaktadır. Başka hiçbir ödeme yönteminde, akreditif hariç , bankaların ödeme ile ilgili bir sorumluluğu bulunmaz iken, akreditifte amir bankanın (akreditifi açan banka) akreditif şartlarının yerine getirilmesi koşulu ile açılan akreditif bedelini ödeme yükümlülüğü bulunmaktadır.

Dış ticaret değişik dil, kültür ve yasalara bağlı insanların arasında meydana gelmektedir. Dolayısı ile akreditif işlemlerinin sağlıklı bir şekilde yürütülebilmesi için standartlaştırılmış kurallara ihtiyaç duyulmuştur. ICC ise (Milletlerarası Ticaret Odası) dünya çapında akreditiflere uygulanmakta olan bu standart kuralları hazırlayan kurumdur. UCP 600 (Akreditiflere İlişkin Birörnek Usuller ve Uygulama) ise halen yürürlükte olan akreditif kurallarına verilen isimdir.

Buraya kadar anlatılanları özetlersek , akreditif ihracatçı ve ithalatçı için ödemeye ait risklerin sınırlandırıldığı ve her iki kesim için de kabul edilebilir düzeye çekildiği bir ödeme yöntemidir. Akreditif dünya üzerinde standart olan kurallara göre işlemektedir ve bu standart kuralları ICC oluşturmaktadır.